Vier portretten over je ontwikkelen

Een leven lang spelen

Waar begin je als schrijver, en wanneer ben je eigenlijk ‘klaar’? Kun je nog groeien in taal als je al volwassen bent? En waar ligt eigenlijk de basis? Wij vroegen het aan deze vier bekenden in het vak!

Tekst: Thea van der Schaaf | Foto’s: Natalia Balanina

Linda Tijsma – coördinator en decaan Skriuwersfakskoalle

‘Het schrijven van literaire teksten kun je echt op alle leeftijden leren’, weet Linda Tijsma. ‘Naast jonge mensen zijn er ook 70-plussers die nu pas stem durven te geven aan sommige gedachten. Ook zij krijgen bij ons les van ervaren docenten en ontwikkelen zichzelf als schrijver door die gedachten op papier te zetten, daar mee te spelen en er wat positiefs uit te halen. Dat half verloren gewaande dromen ook op latere leeftijd nog uitkomen en dat ik daar met mijn werk aan kan bijdragen, vind ik heel bijzonder.’

Als opleidingscoördinator en decaan van de Schrijversvakschool ziet Linda vanuit Tresoar deelnemers uit alle hoeken van de provincie komen. ‘Gemotiveerd om iets met de moedertaal en het schrijven te doen komen ze bij ons. Uiteindelijk draait het vak om het vinden van de eigen stem, de creativiteit die eruit moet, en dat naar een hoger nivo te brengen.’ Linda ziet de Schrijversvakschool daarom als een schakel die zich beweegt tussen studenten en docenten, ‘en daar ontstaan heel mooie dingen’, zegt ze. ‘Het meeste zit in henzelf, wij zorgen er als school voor dat het kwaliteit heeft.’

Caro Goldenbelt – docent Meeuw Jonge Schrijvers

‘Het voelt alsof ik pas begonnen ben. Ik denk niet dat het ooit klaar is’, geeft Caro Goldenbelt als antwoord op de vraag óf je ooit klaar bent als schrijver. Ze studeerde Writing for Performance (HKU), schrijft nu jeugdtheater vanuit haar huisje op de dijk en geeft les aan jongeren van 14 tot 18 jaar bij JTS Meeuw en de Jonge Schrijvers van Explore the North. 

‘Ik geef les aan de eerstejaars. Die zijn als ze beginnen vaak nog heel kinderlijk. In mijn lessen gaan we diep in op wat er met taal gebeurt. Wat doet taal, wat wil je dat je tekst doet en hoe kom je daar? Later kijken we naar wat je wilt zeggen met je werk en wat jouw stem is. Je ziet de jongeren opgroeien, in hun teksten maken ze diezelfde stappen. Ze zijn steeds minder met regels bezig en meer met spelen met taal en concept. Als ze 18 zijn, hebben ze al heel veel schrijfmeters gemaakt. Die basis blijft belangrijk denk ik, evenals de aangeboorde taligheid. Ook als ze daarna heel iets anders gaan doen.’

Wini Weidenaar – projectleider Verhalenavond

‘Onze droom is dat wij nieuwe generaties klaarstomen om weer verhalen durven te vertellen’, vertelt Wini Weidenaar van Verhalenavond. Naast de edities voor volwassenen richt de organisatie zich daarom ook op kinderen in het basisonderwijs. Leerlingen uit groep 7 en 8 krijgen een paar weken achter elkaar een uur les van NHL-studenten, begeleid door een cultuurcoach van Kunstkade, om te leren wat het is om verhalen te delen. Wini: ‘Aan het einde van die serie lessen mogen ze in kleine groepjes een verhaal over zichzelf vertellen.’

‘De ervaring hoe het is om een verhaal te vertellen, hoe een ander luistert, hoe je elkaar vragen kunt stellen zonder te oordelen, een gesprek kunt hebben, dat is wat wij met dit project willen overbrengen en dat lukt fantastisch’, vertelt Wini. Uitgeleerd kun je daarin niet zo gauw zijn, denkt ze. ‘Spelen met taal en het vertellen van een verhaal moet onderdeel worden van je wezen, een leven lang. Hoe jonger je daarmee begint, hoe kleiner de stap wordt. Dan wordt de Verhalenavond net zoiets gewoons als een Sinterklaasavond.’

Mees van Rijswijk – coach bij Poetry Circle

‘Schrijven is spelen’, vindt Mees van Rijswijk van de Poetry Circle Leeuwarden. ‘Je moet nieuwsgierig blijven, zoals je vroeger als kind ook onbevangen de wereld ontdekte. Als je niet oordeelt over gedachten, als je dingen durft te laten zijn, dan ontstaat er altijd iets’, aldus Mees. ‘En je moet niet bang zijn voor mislukkingen, als je wilt blijven leren’, vervolgt hij. ‘Voor veel mensen is dat lastig, zeker voor creatieve mensen, maar het is belangrijk.’

Mees is coach bij de Poetry Circle en ziet ontzettend veel verschillende mensen voorbijkomen. ‘Sommigen hebben al veel ervaring op een toneel, een ander heeft bijvoorbeeld al twee boeken uitgebracht, maar er zijn er ook die nog nooit iets publiceerden of op een podium stonden. Als coach probeer ik een veilige omgeving te creëren waarin niemand bang is om zichzelf te laten zien. Wat daarbij helpt is dat we al vrij vlot dingen delen. Als dat lukt, dan durf je sneller.’ Het allerbelangrijkste om je te blijven ontwikkelen, ongeacht je leeftijd? Mees: ’Het groepsproces, nieuwsgierig blijven naar elkaar. Pas dan word je echt van je bureau naar de wereld getrokken.’

Inhoud

1

Redactioneel: Groeien in een netwerk

Momenteel is Leeuwarden een vaste waarde binnen het wereldwijde netwerk van Cities of Literature. We doen samen met schrijvers en…

2

Op reis mei de reade skries

‘Ik bin in famke fan de greide, ik bin grut wurden mei ljippen en skriezen. It like my hiel nijsgjirrich…

3

Dubbelinterview met twee schrijfsters

Een schilderij als tijdmachine en een muurschildering met een verhaal. LETTER spreekt met Anne-Goaitske Breteler (1996) uit Moddergat en Lida…

4

Bepalende kinderboeken

Waarom volwassenen (weer) kinderboeken moeten lezen Kinder- en jeugdliteratuur wordt nog vaak behandeld als een opstapje naar het ‘echte’ lezen.…

5

Vier portretten over je ontwikkelen

Een leven lang spelen Waar begin je als schrijver, en wanneer ben je eigenlijk ‘klaar’? Kun je nog groeien in…

6

Strip

Illustrator: Julia van der Bos

7

Interview Benny Lindelauf

‘In de kern zijn we allemaal kinderen over de datum’ Tekst: Marc Knip | Foto’s: Guido Bosua Benny Lindelauf (Sittard,…

8

Essay: Een verzameling leeftijden

Bij het opruimen van een kastje kom ik een brochure uit 2021 tegen van een opleidingsinstituut met de titel: ‘Waar…

9

Tegen de stroom in

Niets is menselijker dan erbij willen horen. Binnen een groep vallen voelt veilig. Ook veel jongeren van nu zoeken houvast…

10

Kort verhaal: Klappen krijgen

Zack wist niet beter of de zee was er. Net als de havenarm met aan het einde de replica van…

11

Fijne leescafés

Tijd voor een leesdate Het is weer zomer! En wat is er nou beter voor je vakantiegevoel dan lezen op…

12

Vijf generaties dichters

Van een web van verwachting tot de coolste leeftijd Al wordt door jonge mensen de halve mensheid uitgemaakt voor ‘boomer’,…