Redactioneel: Groeien in een netwerk

Momenteel is Leeuwarden een vaste waarde binnen het wereldwijde netwerk van Cities of Literature. We doen samen met schrijvers en vertalers uit Friesland mee met boeiende projecten in diverse steden, zowel binnen Europa als daarbuiten.

Op de foto (door Natalia Balanina) staat het Leeuwarden City of Literature-team: v.l.n.r.: Tryntsje van der Steege, Berber van Oyen-Peenstra, Ellen Postma, Sito Wijngaarden en Ernst Bruinsma. Niet op de foto: Grietje Deinum.

Voorbeelden zijn Bremen, Edinburgh, Barcelona, Quebec, Heidelberg, Manchester, Melbourne en Tartu. Bovendien konden wij tijdens de manifestaties Uitgesteld Geluk (2022) en Klein Geluk (2025) vele schrijvers uit andere Cities of Literature laten meewerken. Daarnaast ontvangen we jaarlijks auteurs en vertalers uit andere steden, die hier dan een maand lang mogen werken en bekend raken met de literatuur en cultuur in Leeuwarden-Friesland.

Dat alles hebben we in ruim zes jaar bereikt. Maar zoals zo vaak geldt: alle begin was moeilijk en we begonnen dit mondiale avontuur erg aarzelend. Wij wisten toen we de titel van City of Literature kregen, eind 2019, nauwelijks hoe het netwerk functioneerde en hadden, uitgezonderd een enkel videogesprek, nog nooit iemand van de andere steden ontmoet. Na enkele maanden brak ook nog eens corona uit en deze samenloop van omstandigheden zorgde beslist voor een aarzelende start.

De eerste jaarvergadering waaraan we hadden kunnen deelnemen was in september 2020 in Praag, maar dat werd noodgedwongen een digitale bijeenkomst. Ik herinner me haarscherp hoe ik enkele dagen achter elkaar inlogde op die vergadering maar eigenlijk geen snars begreep van wat er allemaal werd gezegd. Het netwerk bleef een enigma.

Pas een jaar later, in september 2021, konden we voor het eerst echt deelnemen aan een vergadering, in Reykjavik ditmaal. Dat was een regelrechte gamechanger. Deze groep bleek uit alleen maar lieve en hartelijke mensen te bestaan, met dezelfde zorgen en vragen die wij als gepassioneerde schrijvers, lezers en toehoorders in Leeuwarden hebben. Ze betoonden zich uiterst behulpzaam en voorkomend en waren oprecht nieuwsgierig naar het literaire leven hier en onze meertalige situatie. En IJsland? Hoe kunnen ze daar zo onnoemelijk veel goede boeken produceren, voor een bevolking die een stuk kleiner is dan die hier in Friesland? Het antwoord volgt mogelijk volgend voorjaar, als hier een IJslandse schrijver-uitgever een maand lang onze gast is.

In de jaren die volgden vonden we echt onze weg in het netwerk. We konden iedereen steeds gemakkelijker benaderen en het aantal samenwerkingen groeide gestaag. Jarenlang heb ik in Nederland en Vlaanderen aan allerlei (inter)nationale netwerken, besturen, tijdschriften en organisaties mogen deelnemen, maar nimmer ontmoette ik zo’n actieve en betrokken omgeving als het hechte netwerk van Cities of Literature. Wij zullen ons als team krachtig blijven inzetten voor de literatuur uit Leeuwarden-Friesland, voor de waarden waar UNESCO voor staat en vertrouwen op een blijvende interactie tussen onze schrijvers en die uit de andere Cities of Literature.

Blijf schrijven, blijf luisteren, blijf lezen, vooral naar de Ander. Die is meestal niet zo verschrikkelijk eng en anders, maar juist heel vertrouwd.

Ernst Bruinsma
directeur-bestuurder
Leeuwarden UNESCO City of Literature