Een boek dat je mag slopen. Anders? Ja! Helpt het? Absoluut. Leerlingen in het vmbo en praktijkonderwijs starten deze maand met het vernieuwende leesbevorderingsproject Sloop dit Boek. Door te slopen, wordt op twintig scholen gebouwd aan leesplezier.

In samenwerking met de Friese Bibliotheken lanceert Fers deze maand het leesbevorderingsproject. Aan de hand van vijftien opdrachten werken leerlingen stap voor stap aan positieve leeservaringen. Belangrijk in een tijd waarin de leesvaardigheid en de leesmotivatie al jaren daalt, vooral bij vmbo- en praktijkleerlingen. 

Aftrap bij PRO Drachten
Op dinsdag 20 januari heeft de aftrap van het project plaatsgevonden op praktijkschool PRO Drachten. Het eerste exemplaar van ‘Het-Sloop-Dit-Boek-Boek’ is uitgereikt aan docent en fervent leesbevorderaar Famke Weersma-Wink. Zij was vanaf de eerste pilot betrokken. Weersma-Wink: “Ik zie hoe lezen de sleutel kan zijn. Het opent de wereld, het geeft je woorden om jezelf te laten horen. Dit project is speels en laagdrempelig. Leerlingen bladeren, ontdekken, proberen. En stukje bij beetje verandert er iets”. Na de uitreiking zijn de leerlingen aan de slag gegaan met de eerste opdracht, waarbij ze de – in hun ogen – stomste bladzijde uit het boek mochten scheuren. 

Ruimte voor leesangst
Om leerlingen met leesangst en -aversie te laten lezen, is het van belang dat we deze weerzin serieus nemen. Met Sloop dit Boek wordt gestart met de fase vóórdat lezen leuk wordt. Lezen mag stom zijn. En vanuit de veiligheid van die erkenning wordt stap voor stap gewerkt aan positieve leeservaringen. ‘Een van de mooiste manieren om leerlingen aan het lezen te krijgen, is door ze subtiel te verleiden. En dat is volgens mij precies wat Sloop dit Boek, ondanks de niet zo subtiele titel, wil doen’, aldus Roel van Steensel, Hoogleraar Leesgedrag Vrije Universiteit en Hoogleraar Lezen & Onderwijs Erasmus Universiteit. Er wordt niet doelloos gegooid of kapotgemaakt. Leerlingen mogen besmeuren, bekladden, knippen, schrijven, vouwen en scheuren. Er wordt gesloopt, maar er ontstaat vooral iets anders. Leerlingen doen daarmee positieve leeservaringen op, zodat de leesweerstand afneemt en het leesplezier en het zelfvertrouwen toenemen.  

Samenwerking met onderwijs en experts
Bij het ontwikkelen van het project zijn docenten en leesconsulenten van de Friese Bibliotheken betrokken. Daarnaast zijn verschillende experts en onderzoekers op het gebied van leesbevordering geraadpleegd, onder andere van Fers en Stichting Lezen. Het project wordt dit schooljaar voor het eerst uitgerold bij leerlingen vmbo basis en kader, en binnen het praktijkonderwijs. ‘Het-Sloop-Dit-Boek-Boek’ staat vol met rijke teksten die nauwkeurig zijn geselecteerd voor de doelgroep en die aansluiten op het thema identiteit. De fragmenten zijn divers in inhoud, tekstsoort en achtergrond van de schrijvers. Ze zijn afkomstig uit (jeugd)romans, graphic novels, gedichten, young adult-boeken en informatieve boeken. Ook is de selectie meertalig. Door al deze variatie vinden leerlingen herkenning, humor en uitdaging in teksten die net zo divers zijn als zijzelf. 

Sloop dit Boek is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Stichting Lezen. Het maakt deel uit van het Fries Leesoffensief, een samenwerking van maatschappelijke organisaties om lezen en leesplezier te bevorderen. Het boek is uitgegeven door Elikser in Leeuwarden. 

Foto: Yrsa Heijdra