{"id":7603,"date":"2022-07-06T22:34:28","date_gmt":"2022-07-06T20:34:28","guid":{"rendered":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/?post_type=project&#038;p=7603"},"modified":"2025-12-04T22:33:14","modified_gmt":"2025-12-04T20:33:14","slug":"de-midden-is-net-ferfeelsum","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/","title":{"rendered":"De midden is net ferfeelsum"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Essee oer tefredenens s\u00fbnder lykmoedigens<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tekst: Marjoleine de Vos | Yllustraasjes: Cote Create<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sette in houten stellaazje yn \u2019e kas, it ding wie aardich swier en in bytsje kromlutsen hjir en d\u00ear, mar \u00fateinlik stie er. No de sekken mei gr\u00fbn d\u00earop lizze, de grutte plantebak mei de klimplanten derfoar \u2013 moai sa. Kaske feie. Even der\u00fat rinne foar de biezem, de sinne skynt op it plakje foar de kas, achter de lege hage bloeie fierderop yn \u2019e t\u00fan al roazen, zzoem, zzoem dogge de bijen en ik ek \u2013 wat bin k hjir gedachteleas tefreden oan it rommeljen.<br>Is dat gelok, sa krekt op in moandeitemoarn foardatst oan it wurk giest, yn in bytsje sinne tusken de buien troch wat opromje yn \u2019e t\u00fan?<br>Miskien wol. Gelok yn \u2019e foarm fan: wat ha ik it nei \u2019t sin, s\u00fbnder dat ik socht om it nei \u2019t sin te hawwen. Ik die in putsje en it \u2018nei \u2019t sin\u2019 kaam derby. Fansels.<br>Dat is tefredenens. Sa tefreden datst it b\u00east gelok neame kinst, mar s\u00fbnder al it grutte dat oan dat wurd f\u00easthinget.<br>De minske is in w\u00eazen dat net gau tefreden is. Sels yn it paradys net, alles koene Adam en Eva ommers ite, alles hiene se, mar se moasten sa nedich dy iene frucht konsumearje dy\u2019t b\u00fbten harren berik steld waard. Minsken wolle altyd mear. En altyd wat oars. Minsken hingje \u00f4fgryslik oer nei ferfeling.<br>It paradys, in oar wurd foar it folsleine gelok, klinkt \u00fas nuver gen\u00f4ch altyd nochal ferfeelsum yn \u2019e earen. It iten bestie \u00fat neat oars as fruchten. Oer tiidsbesteging waard net praat \u2013 skildere Adam? Makke Eva keunstich blaasde gl\u00eazen?<br>Se hiene fansels gjin langsten, dy kamen pas mei harren kennis. En dy langsten, dy kennis oer hoe\u2019t wy binne, wy \u00fbngeduerige minsken, dy reitsje wy noait wer kwyt. It paradys fan \u00fbnbewust en dus tefreden libje, is foar \u00fas ferlern, hoe faak en folle \u00fas ek oanret wurdt, troch Aristoteles, Epicurus, de stoa, it kristendom, it boeddhisme en sa fierder, om sober te w\u00eazen en tefreden.<br>\u2018Better libbest, Licinius, ast net aloan \/ hege see\u00ebn \u00fatkiest.\u2019 Horatius wist it wol: de gouden middenwei, <em>auream mediocritatem<\/em>, dy moatte wy leafha. It is him iuwenlang en op it ferfeelsume \u00f4f neisein, en d\u00earby feroare dy gouden midden dochs min ofte mear yn in deadske midsmjittigens, net te waarm, net te k\u00e2ld, <em>middle of the road<\/em>. En wy mar sykje om sensaasjes. Wis wol hege see\u00ebn wolle wy, \u00e9cht libje, alles meimeitsje, str\u00e2nje, skipbrek lije, kom mar op. Yn teory dan. Wa\u2019t troch tadwaan fan \u2019e omstannichheden str\u00e2net of skipbrek lijt, hat oars gjin ferlet as om it eigen \u00fbnopmerklike libben wer werom te krijen.<br>Ik bin djip oertsj\u00fbge fan \u2019e wierheid fan \u2019e formulearring fan Horatius. De midden is fan goud. It is net ferfeelsum, it is uterst dreech te finen. Al dy dingen d\u00ear\u2019t wy sa faak nei langje: lykwicht, r\u00east, wiisheid, tefredenens, ynsjoch, goed libje \u2013 se ha allegear mear fan dwaan mei de midden as mei utersten.<br>It gelok dat wy tefredenens neame hat ek te krijen mei it \u00f4fsjen fan langstmen, likegoed yn it grut as yn it lyts. Langstmen jouwe \u00fbnr\u00east, lykas elke wiisheidsleare \u00fas wit te fertellen.<br>W\u00earom plakke wy dan dochs sa graach it wurd \u2018lykmoedich\u2019 op it wurd tefredenens? As soest dan allinnich noch mar mei in grou liif yn in stoel sitte te knikken en de wr\u00e2ld oan har lot oerlitte. Dat hoecht hielendal net. It lot fan \u2019e wr\u00e2ld en fan oare minsken kin ien hiel goed oan it hert gean dy\u2019t nettsjinsteande dat op alderlei mominten tefreden is, mei\u2019tst wat dien hast datst dwaan moast, wat foarinoar krigen hast, even opgiest yn in petear mei ien. En in minske mei ek b\u00east samar even stil sitte en sjen s\u00fbnder himsels fuort wer op \u2019e kop te jaan dat er net fan nut is foar de wr\u00e2ld. Soks kin ek in pleach wurde.<br>De filosoof Paul van Tongeren wiisde ris op \u2019e opfetting dy\u2019t Nietzsche hie oer tefredenens, net: libje as bist in ruter op in yn \u2019e stap sjokseljend hynder, op in sleauwe wize op dyn gemak. Mar as moatst dyn hynder aloan de baas bliuwe, en dat ek echt <em>bliuwst<\/em>, w\u00earby\u2019t ruter en hynder beide aardichheid hawwe oan harren faasje, harren fjoer, harren kr\u00eaft en harren behearsking.<br>D\u00ear iepenet him de wei. Horatius neamde dy midden net foar neat fan goud, it is in keunst om it te bewarjen. En stikem bist dan dochs b\u00east faak gelokkich.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Marjoleine de Vos (1957) is neerlandika en wennet yn Noard-Grinsl\u00e2n. Se is al mear as 25 jier ferb\u00fbn oan NRC as redakteur en kollumnist. Se publisearre fiif dichtbondels. De l\u00easte, Hoe verschillig, ferskynde yn 2021 by \u00fatjouwer Van Oorschot. D\u00earf ferskynde ek yn 2018 har esseebondel Doe je best. Lof van het ongrijpbare leven en yn 2020 it suksesfolle kuier-essee Je keek te ver.<\/em><\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<div id=\"narrow-column-1764758271581-143\" class=\"wp-block-custom-narrow-column narrow-column offset-space-16\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Essee oer tefredenens s\u00fbnder lykmoedigens Tekst: Marjoleine de Vos | Yllustraasjes: Cote Create Sette in houten stellaazje yn \u2019e kas, it ding wie aardich swier en in bytsje kromlutsen hjir en d\u00ear, mar \u00fateinlik stie er. No de sekken mei gr\u00fbn d\u00earop lizze, de grutte plantebak mei de klimplanten derfoar \u2013 moai sa. Kaske feie. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":7597,"parent":7562,"menu_order":311,"template":"","project_type":[],"class_list":["post-7603","project","type-project","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>De midden is net ferfeelsum - Leeuwarden City of Literature<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De midden is net ferfeelsum - Leeuwarden City of Literature\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Essee oer tefredenens s\u00fbnder lykmoedigens Tekst: Marjoleine de Vos | Yllustraasjes: Cote Create Sette in houten stellaazje yn \u2019e kas, it ding wie aardich swier en in bytsje kromlutsen hjir en d\u00ear, mar \u00fateinlik stie er. No de sekken mei gr\u00fbn d\u00earop lizze, de grutte plantebak mei de klimplanten derfoar \u2013 moai sa. Kaske feie. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Leeuwarden City of Literature\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-04T20:33:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/illumidden_cotecreate.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"639\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"427\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/\",\"name\":\"De midden is net ferfeelsum - Leeuwarden City of Literature\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/illumidden_cotecreate.png\",\"datePublished\":\"2022-07-06T20:34:28+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-04T20:33:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-FY\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-FY\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/illumidden_cotecreate.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/06\\\/illumidden_cotecreate.png\",\"width\":639,\"height\":427},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/de-midden-is-net-ferfeelsum\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Projecten\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.leeuwardencityofliterature.nl\\\/project\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Magazine LETTER 2022\",\"item\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/project\\\/magazine-letter-2022\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"De midden is net ferfeelsum\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/\",\"name\":\"Leeuwarden City of Literature\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/leeuwardencityofliterature.nl\\\/fy\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-FY\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De midden is net ferfeelsum - Leeuwarden City of Literature","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De midden is net ferfeelsum - Leeuwarden City of Literature","og_description":"Essee oer tefredenens s\u00fbnder lykmoedigens Tekst: Marjoleine de Vos | Yllustraasjes: Cote Create Sette in houten stellaazje yn \u2019e kas, it ding wie aardich swier en in bytsje kromlutsen hjir en d\u00ear, mar \u00fateinlik stie er. No de sekken mei gr\u00fbn d\u00earop lizze, de grutte plantebak mei de klimplanten derfoar \u2013 moai sa. Kaske feie. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/","og_site_name":"Leeuwarden City of Literature","article_modified_time":"2025-12-04T20:33:14+00:00","og_image":[{"width":639,"height":427,"url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/illumidden_cotecreate.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/","url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/","name":"De midden is net ferfeelsum - Leeuwarden City of Literature","isPartOf":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/illumidden_cotecreate.png","datePublished":"2022-07-06T20:34:28+00:00","dateModified":"2025-12-04T20:33:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-FY","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-FY","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/#primaryimage","url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/illumidden_cotecreate.png","contentUrl":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/illumidden_cotecreate.png","width":639,"height":427},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/de-midden-is-net-ferfeelsum\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projecten","item":"https:\/\/www.leeuwardencityofliterature.nl\/project\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Magazine LETTER 2022","item":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/project\/magazine-letter-2022\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"De midden is net ferfeelsum"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/#website","url":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/","name":"Leeuwarden City of Literature","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-FY"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/7603","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/project"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/7603\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project\/7562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"project_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/fy\/wp-json\/wp\/v2\/project_type?post=7603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}