Der is in koart ferhaal fan Maartje Wortel, oer twa minsken dy\u2019t fereale yn it gers lizze: Adam en Annabel. Adam fertelt Annabel oer Tobias Wolff, in skriuwer dy\u2019t syn ferhalen midstwa knipt, de earste helte fuortsmyt en fan \u2019e midden it begjin makket. \u2018Net per definysje moai,\u2019 fynt Adam. \u2018Mar ynienen stiet de auto mei pech l\u00e2ns de kant fan \u2019e dyk, der binne boarden sneuvele yn \u2019e keuken, koffers stean op in perron, in \u00e2lde man komt klear yn in motel, dat soarte dingen. Witst net wat deroan foar\u00f4fgie.\u2019
\u2018Witst ek net wat der noch komt,\u2019 seit Annabel. \u2018Evensagoed soe er de ein der\u00f4f knippe kinne en gewoan begjinne by it begjin.\u2019<\/p>\n\n\n\n
Oan dit ferhaal moat ik soms tinke as ik de krante l\u00eas. It giet net b\u00east mei \u00fas en de wr\u00e2ld, oan de oanh\u00e2ldende stream fan min-nijsberjochten te sjen. Hoewol\u2019t dit fansels \u00f4fhinget fan hoe\u2019tst dernei sjochst en w\u00ear\u2019tst de klam op leist, sette wy linksom of rjochtsom \u00f4f op in klimaatkatastrofe en in problematysk ferlies fan bioferskaat. Der wurde oarloggen \u00fatfochten yn Oekra\u00efne, Soedan en Jemen (en yn tsientallen oare lannen). Eksperts sprekke fan genosidaal geweld yn Gaza. De minskerjochten stean wr\u00e2ldwiid \u00fbnder druk, lhbti\u2019ers freezje foar har baan of har libben en de tech-elite helpt ekstreemrjochts oan \u2019e macht.
En dan is de krante noch net iens \u00fat. \u2018De takomst is \u00fas grutste mienskiplik \u00fbnderf\u00fbne ramp,\u2019 merkt Philipp Blom op yn syn boek Hoop.
Adam en Annabel rize op. Ik fiel my de byrider yn dy auto mei pech l\u00e2ns de kant fan \u2019e dyk, in personaazje yn in ferhaal d\u00ear\u2019t de ein net fan te oersjen is \u2013 wylst ik dochs yn in tige befoarrjochte posysje sit: s\u00fbn, mei in dak boppe myn holle en b\u00f4le op \u2019e planke. Foarneamde krisissen hawwe gjin direkt rampsillige gefolgen foar myn libben. Likegoed sjoch ik yn eangst en freze foar\u00fat. Fan hokker ferhaal is dit hjoed yn \u2019e goedichheid de midden? En wichtiger noch, foar hokker ein wolle wy kieze?<\/p>\n\n\n\n
Hoop is popul\u00ear \u2013 yn elk gefal \u00fbnder skriuwers. Yn syn essee Optimisme s\u00fbnder hoop wol Tomminga Wieringa ha dat wy net lije oan it no, mar oan it tekoart oan in foarstelbere takomst. En skriuwer, histoarikus en filosoof Philipp Blom siket fia s\u00e2n brieven oan in jonge \u00fbnbekende yn Hoop nei in antwurd op de fragen: w\u00earom noch hoopje? Kinst eins noch hoop hawwe yn dizze tiid?
Wy fine h\u00e2ld yn hoop as de wanhoop of machteleazens grut is en it sicht op de takomst fertroebele wurdt troch sterrende poppen, platbombardearre st\u00eaden en mei de gr\u00fbn gelykmakke reinw\u00e2lden. Dan is it ger\u00eaststellend om tinke te kinnen: sjoch, dit binne ellindige tiden, mar skielk, ea, keare de saken wer te \u2019n goede. Nayf? Miskien, mar allinnich as it hoopjen mank giet mei it \u00fbntstriden fan de realiteit. Hoop is ek de sinnebril op it stuit dat de takomst dy f\u00fbl yn \u2019e eagen skynt; in wolkom helpmiddel. Om de takomst oanfurdigje te kinnen, moatst dy wol foar dy sjen kinne.
Hoe dan ek like my it hoopje kinnen of doarren op in bettere takomst, foar dysels as yndividu of foar de planeet, in l\u00fakse op himsels. Wa tinkt oan de dei fan moarn as jins fuortbestean hjoed bedrige wurdt, troch in oarloch of slimme sykte? En hoe is it mooglik om foarby selsbeh\u00e2ld te tinken, as libben in kwestje is fan oerlibjen?
Dat dizze fer\u00fbnderstelling foarbygiet oan de komplekse en w\u00fbnderlike aard fan de minsk, blykt wol \u00fat de ferhalen fan tsj\u00fbgen en oerlibjenden fan grouw\u00e9lige barrens en skiednissen. \u2018Der bestiet gjin situaasje dy\u2019t sa wanhopich is dat minsken dochs net hoopje soene, yn konsintraasjekamp en deadesel, yn oarloch en h\u00fbngersneed, deesiik of ferfolge en yn it oangesicht fan de eigen ferneatiging,\u2019 neffens Blom.<\/p>\n\n\n\n
De iennichste kear dat ik \u00fbnderf\u00fbn ha hoe\u2019t in libben s\u00fbnder hoop der\u00fatsjen kin, wie it momint dat net de mar allinnich mar myn takomst swart waard. Yn de simmer fan 2002 foel ik \u00fat as gefolch fan in rige burn-out-eftige klachten. Sliepen slagge amper noch; eangst, panyk en mismoedigens wikselen inoar \u00f4f en \u00fbntnamen my de nocht om te iten en te libjen. Der is in koart ferhaal fan Maartje Wortel, oer twa minsken dy\u2019t fereale yn it gers lizze: Adam en Annabel. Adam fertelt Annabel oer Tobias Wolff, in skriuwer dy\u2019t syn ferhalen midstwa knipt, de earste helte fuortsmyt en fan \u2019e midden it begjin makket. \u2018Net per definysje moai,\u2019 fynt Adam. \u2018Mar ynienen stiet de auto […]<\/p>\n","protected":false},"featured_media":20001,"parent":19928,"menu_order":66,"template":"","project_type":[],"class_list":["post-20004","project","type-project","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Wat oerbleau: in boaiemleas gefoel fan \u00fbnfeiligens dat b\u00fbten elke taal en logika foel, w\u00earmei\u2019t de wichtichste stikken ark dy\u2019t ik ta myn beskikking hie \u00fbnbr\u00fbkber wurden wiene. It gefaar lei stiif ferankere op in plak yn mysels d\u00ear\u2019t it likemin de r\u00fbte as de \u00fatgong fan koe. Ear\u2019t ik it wist libbe ik finzen yn it skimertsjuster, net wittend oft it wer ljochter wurde soe, of noch tsjusterder. Op it earste doarst ik net te hoopjen en it tinken oan it l\u00easte drukte alle hoop yn it foar al de kop yn.
Dat de hoop tsjin \u2019e klippen op dochs syn wei wer f\u00fbn, kin ik net oars ferklearje as dat it alternatyf \u2013 in libben yn fertwiveling en dus net \u00e9cht libje \u2013 gjin opsje wie. Yn it ferlies fan de hoop riisde sadwaande wat oars op; de needsaak, en d\u00earmei de romte, om te hanneljen.
Skriuwer, histoarikus en aktivist Rebecca Solnit stelt yn in essee yn The Guardian; \u2018: \u2018It is important to say what hope is not: it is not the believe that everything was, is or will be fine.\u2019 In idee d\u00ear\u2019t sawol Wieringa as Blom op trochborduere. Yn har stik, publisearre krekt foar de earste ferkiezing fan Trump as presidint fan de Feriene Steaten, reflektearret Solnit op de tiid en de tiidgeast. Se konstatearret dat, yn de 21ste iuw, g\u00e2ns sosjale en politike bewegingen, likegoed oan de progressive as oan de populistyske kant fan it spektrum, oerwinnings boekt hawwe. Tink oan Black Lives Matter en MeeToo.
Yn it skaad hjirfan sjogge wy \u00fassels konfrontearre mei in ferskuorrende groei yn ekonomyske \u00fbngelikens, oanfallen op boargerlike frijheden mei d\u00earboppe-op: klimaatferoaring dy\u2019t flugger op \u00fas \u00f4f komt as dat wittenskippers foar mooglik holden hiene. Yn de wurden fan Solnit: \u2018The evidence is all around us of tremendous suffering and destruction. The hope I am interested in is about broad perspectives with specific possibilities, ones that invite or demand that we act.\u2019
As hoop, of it ferlies d\u00earfan, wat is, dan dit: yn it lyk komme mei de \u00fbnwisse \u00f4frin. Yn dy \u00fbnwisse romte, sjocht ek Solniet, huzet it hannelingsperspektyf. It omearmjen fan dy \u00fbnwissichheid is it erkennen fan mooglikheidssin: it troch skriuwer Robert Musil munte idee dat der ek oare \u00fatkomsten tinkber binne en dat alles wat der net is fan mear wearde is as dat wat der (noch) net is. Foar Wieringa is it reden om de hoop yn syn gehiel by it grutsmoargens te setten. Hanneljen is derfoar yn it plak kommen. D\u00ear\u2019t er kin plantet Wieringa beammen, \u2018it meast f\u00fbnemintele dat ik betinke kin om in snipel takomst te ferdigenjen\u2019. It is in foarm fan sinjouwing d\u00ear\u2019t ek Blom op \u00fatkomt: \u00fbnderdiel te w\u00eazen fan in ferhaal dat grutter is as dysels.
Yn de oanlieding fan har koartlyn ferskynde esseebondel No straight road takes you there leit Solnit der, \u00fas foar\u00e2lden en foarfjochters yndachtich, de klam op dat elkenien, altyd, yn \u2019e midden fan it gruttere ferhaal libbet. Wy binne allegear Adam en Annabel yn it gers, waans takomst dan wol twifeleftich is, mar nea s\u00fbnder mooglikheden.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/leeuwardencityofliterature.nl\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/eva_\u00a9StudioTeer.png\")
<\/figure>\n\n\n\n\n\n\n\n